27 marca przypada 90. rocznica urodzin jednego z najsłynniejszych polskich jazzmanów, pochodzącego z Kalisza Jana Ptaszyna Wróblewskiego. Jan Ptaszyn Wróblewski specjalizował się w grze na saksofonie tenorowym i barytonowym, działał na rzecz popularyzowania jazzu. Zadebiutował w 1956 r. na I. Festiwali Jazzowym w Sopocie wraz z Sekstetem Krzysztofa Komedy Trzcińskiego. Jako pierwszy po wojnie polski muzyk wyjechał do Stanów Zjednoczonych i wystąpił na festiwalu jazzowym w Newport, gdzie poznał osobiście Louisa Armstronga. Był autorem muzyki do filmów, pisał też piosenki dla Ewy Bem, Lucji Prus, Andrzeja Zauchy, Andrzeja Dąbrowskiego. Współpracował jako aranżer z Orkiestrą Polskiego Radia i Telewizji realizując koncerty symfoniczne. Został odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski oraz Złotym Medalem "Zasłużony Kulturze Gloria Artis". Zmarł 7 maja 2024 r. w Warszawie.
Kalisz jest miastem jazzu nie tylko ze względu na Jana Ptaszyna Wróblewskiego. To tutaj zrodził się słynny w kraju i na świecie Międzynarodowy Festiwal Pianistów Jazzowych im. Mieczysława Kosza. Jazz w Polsce zaczął rozwijać się od lat 50. XX w. i jako pierwszy z wszystkich styli muzycznych przełamał żelazna kurtynę. Do Polski przybywali chętnie światowej klasy muzycy, a jazz na dobre rozgościł się w naszym kraju. 31 maja 1973 r. zmarł Mieczysław Kosz - wybitny młody jazzman stojący dopiero u progu swojej kariery. Jego przyjaciele postanowili zorganizować festiwal jego imienia. Jako miejsce wskazano Kalisz - miasto, w który istniała fabryka pianin i fortepianów, m z którego wywodził się "Ptaszyn", i w którym prężnie działał Kaliski Klub Jazzowy. To tutaj w 1969 r. zorganizowano I. Ogólnopolski Festiwal Awangardy Beatowej. W jego Jury zasiedli m. in. Tomasz Stańko, Roma Waschko i Andrzej Wróblewski. Kierownikiem artystycznym tej imprezy był Jan Ptaszyn Wróblewski. To tutaj dała się poznać wokalistka Krystyna Prońko oraz jej brat, późniejszy saksofonista jazzowy Piotr Prońko. W 1972 r. imprezę tę przemianowano na II. Festiwal Młodzieżowej Muzyki Współczesnej, a w kolejnych latach na Ogólnopolskie Konfrontacje Muzyczne "Rytmy nad Prosną".
I. Międzynarodowy Festiwal Pianistów Jazzowych w 1974 r. był zorganizowany przez Polskie Stowarzyszenie Jazzowe, Kaliskie Towarzystwo Muzyczne oraz lokalny Społeczny Komitet Kultury. Przeprowadzono wówczas pierwszy międzynarodowy konkurs pianistów, w którym wystartowało 18 osób. Festiwalowi towarzyszyły koncerty gwiazd światowego formatu: George`a Adamsa, Richarda Galliano, Tomasza Stańki, Michał Urbaniak Quartet, Walk Away, Randy Brecker Band. Od 1976 r. jazz był obecny w wielu miejscach w przestrzeni miejskiej Kalisza. W 1979 r. w Kaliszu obradował Zarząd Międzynarodowej Federacji Jazzowej. W 1981 r. na skutek wybuchu stanu wojennego festiwal przerwano. Ważnymi nośnikami informacji i promocji były plakaty festiwalowe projektowane m. in. przez Rafała Olbińskiego, czy Andrzeja Pągowskiego. Ważnymi ośrodkami dla festiwalu było Centrum Kultury i Sztuki w Kaliszu oraz lokal Wanatówka. Z biegiem lat impreza zmieniała nazwę na: Festiwal Jazz-Piano-rock-Song i Międzynarodowy Festiwal Jazzowy, by ostatecznie wrócić jako Międzynarodowy Festiwal Pianistów Jazzowych w Kaliszu.
Wystawa pt. Jazzowy Kalisz składa się z 40 obiektów z lat 1928-2007. Pochodzą one z różnych zespołów i zbiorów archiwalnych: Akt miasta Kalisza; Zbioru druków ulotnych; Dziennikarskiej Spółdzielni Pracy "Ziemi Kaliska" w Kaliszu; Urzędu Wojewódzkiego w Kaliszu; Wojewódzkiego Domu Kultury w Kaliszu; Muzykaliów; Spuścizny Józefa Wojciecha Krenza z Kalisza; Spuścizny Andrzeja Genstwy z Kalisza, Centrum Kultury i Sztuki w Kaliszu, a także z prasy lokalnej zarchiwizowanej w Bibliotece Archiwum Państwowego w Kaliszu. Są pośród nich dokumenty, plakaty, broszury, nagrania filmowe, karty pocztowe.
Tak postrzegano jazz w 20-leciu międzywojennym - satyryczny rysunek pochodzi z czasopisma "Mucha".
"Mucha", 1928, nr 1, s. 6
Karta meldunkowa indywidualna Jana "Ptaszyna" Wróblewskiego, który urodził się 27 marca 1936 r. w Kaliszu. Jego rodzicami byli Stanisław i Józefa Wróblewscy. Rodzina mieszkała przy ul. Pułaskiego 1 (róg Śródmiejskiej). W tym miejscu znajduje się neon upamiętniający miejsce zamieszkania kaliskiego jazzmana.
APK, Akta miasta Kalisza, sygn. 4630, s. 980-981
Broszura pt. Mieczysław Kosz 1944-1973, wydana przez Polskie Stowarzyszenie Jazzowe w Kaliszu w 1975 r. w okazji Międzynarodowego Festiwalu Pianistów Jazzowych im. Mieczysława Kosza.
APK, Zbiór druków ulotnych, sygn. 1080
Zdjęcia dokumentujące przebieg VI Międzynarodowego Festiwalu Pianistów Jazzowych w Kaliszu w 1979 r.
APK, Urząd Wojewódzki w Kaliszu, sygn. 1652
Plakat promujący Międzynarodowy Festiwal Pianistów Jazzowych w Kaliszu w 1981 r. Zaplanowana na 11-13 grudnia impreza została przerwana przez wybuch stanu wojennego.
APK, Dziennikarska Spółdzielnia Pracy "Ziemia Kaliska" w Kaliszu, sygn. 51
Film nagrany przez Józefa Wojciecha Krenza podczas Międzynarodowego Festiwalu Pianistów Jazzowych im. Mieczysława Kosza w Kaliszu w 1981 r.
APK, Spuścizna Józefa Wojciecha Krenza z Kalisza, nr spisu zdawczo-odbiorczego 3/8
Materiały promocyjne X Międzynarodowego Festiwalu Pianistów Jazzowych w Kaliszu w 1983 r.
APK, Wojewódzki Dom Kultury w Kaliszu, sygn. 61, 148
Zdjęcia z przebiegu Międzynarodowego Festiwalu Pianistów Jazzowych w Kaliszu w 1983 r.
APK, Urząd Wojewódzki w Kaliszu, sygn. 1652
XII Międzynarodowy Festiwal Pianistów Jazzowych i VI. Międzynarodowy Konkurs Pianistów Jazzowych im. Mieczysława Kosza w Kaliszu w 1985 r.
APK, Dziennikarska Spółdzielnia Pracy "Ziemia Kaliska" w Kaliszu, sygn. 1373
Relacja prasowa Andrzeja Kamińskiego z przebiegu VI Konkursu Pianistów Jazzowych im. Mieczysława Kosza w 1985 r.
A. Kamiński, Jazz na klawiaturze, "Ziemia Kaliska", 1985, nr 50, s. 1, 6
Plakat promujący XIII Międzynarodowy Festiwal Pianistów Jazzowych w Kaliszu w dniach 5-7 grudnia 1986 r.
APK, Wojewódzki Dom Kultury w Kaliszu, sygn. 149
Broszura wydana z okazji zbliżającego się XIV Międzynarodowego Festiwalu Pianistów Jazzowych i VII Konkursu im. Mieczysława Kosza w 1987 r.
APK, Muzykalia, sygn. 429
Plakat promujący XIV Międzynarodowy Festiwal Pianistów Jazzowych w Kaliszu w 1987 r.
APK, Wojewódzki Dom Kultury w Kaliszu, sygn. 150
Uczestnicy XV Międzynarodowego Festiwalu Pianistów Jazzowych w Kaliszu w 1988 r. Na zdjęciach widoczny m. in. dziennikarz i krytyk muzyczny Bogusław Kaczyński.
APK, Dziennikarska Spółdzielnia Pracy "Ziemia Kaliska" w Kaliszu, sygn. 1384
Plakat promujący XV Międzynarodowy Festiwal Pianistów Jazzowych w Kaliszu w 1988 r.
APK, Wojewódzki Dom Kultury w Kaliszu, sygn. 151
Plakat promujący XVI Międzynarodowy Festiwal Pianistów Jazzowych w Kaliszu w 1989 r.
APK, Wojewódzki Dom Kultury w Kaliszu, sygn. 152
Plakat promujący XVII Międzynarodowy Festiwal Pianistów Jazzowych w Kaliszu w 1990 r.
APK, Wojewódzki Dom Kultury w Kaliszu, sygn. 153
Telewizyjna zapowiedź XVIII Międzynarodowego Festiwali Pianistów Jazzowych i IX Konkursu Pianistów Jazzowych w Kaliszu w 1991 r.
APK, Centrum Kultury i Sztuki w Kaliszu, sygn. 189
Audycja telewizyjna na temat przesłuchań IX Konkursu Pianistów Jazzowych w Kaliszu w 1991 r.
APK, Centrum Kultury i Sztuki w Kaliszu, sygn. 189
Plakat promujący XVIII Festiwal Jazz-Piano-Rock-Song w Kaliszu w 1991 r.
APK, Wojewódzki Dom Kultury w Kaliszu, sygn. 154
Broszura promująca XIX Festiwal Jazz-Piano-Rock-Song w Kaliszu w 1992 r.
APK, Muzykalia, sygn. 434
Program XX Festiwalu Jazz-Piano-Rock-Song w Kaliszu w 1993 r.
APK, Centrum Kultury i Sztuki w Kaliszu, sygn. 3
Broszura promująca XX Festiwal Jazz-Piano-Rock-Song w Kaliszu i X Międzynarodowy Konkurs Pianistów Jazzowych im. Mieczysława Kosza w 1993 r.
APK, Muzykalia, sygn. 435
Relacja telewizyjna z pierwszego dnia XX Festiwalu Jazz-Piano-Rock-Song w Kaliszu i X Międzynarodowego Konkursu Pianistów Jazzowych im. Mieczysława Kosza w 1993 r.
APK, Centrum Kultury i Sztuki w Kaliszu, sygn. 229
Zbigniew Namysłowski grający na saksofonie w 1994 r.
APK, Dziennikarska Spółdzielnia Pracy "Ziemia Kaliska" w Kaliszu", sygn. 680
Plakat z programem XXI Międzynarodowego Festiwalu Jazz-Piano-Rock-Song w Kaliszu w 1994 r.
APK, Muzykalia, sygn. 207
Broszura promująca XXI Międzynarodowy Festiwal Jazz-Piano-Rock-Song w Kaliszu w 1994 r.
APK, Muzykalia, sygn. 438
Wywiad telewizyjny z Janem "Ptaszynem" Wróblewskim" zrealizowany w trakcie jego wizyty w Ostrowie Wlkp. w 1994 r.
APK, Centrum Kultury i Sztuki w Kaliszu, sygn. 250
Program telewizyjny relacjonujący przebieg XXI Festiwalu Jazz-Piano-Rock-Song w Kaliszu w 1994 r. Przeprowadzono wywiady z występującymi m. in. z Lorą Szafran, Zbigniewem Namysłowskim.
APK, Centrum Kultury i Sztuki w Kaliszu, sygn. 259
Plakat promujący XXII Międzynarodowy Festiwal Jazzowy w 1995 r. w Kaliszu.
APK, Centrum Kultury i Sztuki w Kaliszu, sygn. 4
Program telewizyjny zrealizowany w trakcie prób do XXII Międzynarodowego Festiwalu Jazzowego w Kaliszu w 1995 r.
APK, Centrum Kultury i Sztuki w Kaliszu, sygn. 278
Program telewizyjny na temat programu XII Międzynarodowego festiwalu Jazzowego w Kaliszu w 1995 r. Wystąpił m. in. Wojciech Niedziela w towarzystwie Lory Szafran i Jana "Ptaszyna" Wróblewskiego. Wywiadu dla telewizji udzielił m. in. Krzesimir Dębski.
APK, Centrum Kultury i Sztuki w Kaliszu, sygn. 278
Kartka pocztowa wydana z okazji XXIII Międzynarodowego Festiwalu Pianistów Jazzowych w Kaliszu w 1996 r.
APK, Spuścizna Andrzeja Genstwy z Kalisza, sygn. 72
XXIII Międzynarodowy Festiwal Pianistów Jazzowych w Kaliszu w 1996 r. okiem kamery Telewizji Centrum.
APK, Centrum Kultury i Sztuki w Kaliszu, sygn. 334
Relacja telewizyjna z przebiegu XXIII Międzynarodowego Festiwalu Pianistów Jazzowych w Kaliszu w 1996 r. Wywiadów udzielili m. in. Urszula Dudziak, Tomasz Stańko.
APK, Centrum Kultury i Sztuki w Kaliszu, sygn. 334
Plakat promujący XXVI Międzynarodowy Festiwal Pianistów Jazzowych w Kaliszu w 1999 r.
APK, Centrum Kultury i Sztuki w Kaliszu, sygn. 9
Plakat promujący XXIX Międzynarodowy Festiwal Pianistów Jazzowych w Kaliszu w 2002 r.
APK, Centrum Kultury i Sztuki w Kaliszu, sygn. 15
Zaproszenie na 125III Międzynarodowy Festiwal Pianistów Jazzowych w Kaliszu w 2006 r.
APK, Zbiór druków ulotnych, sygn. 2593
Zaproszenie na 125IV Międzynarodowy Festiwal Pianistów Jazzowych w Kaliszu w 2007 r.
APK, Zbiór druków ulotnych, sygn. 2595
