Zasób archiwalny
Większość archiwaliów w zasobie Archiwum pochodzi z XIX i XX w. Starsze, jak choćby dokument pergaminowy z 1527 r. dotyczący spraw własnościowych Stawiszyna i Długiej Wsi, stanowią wyjątek. Aż 70% wszystkich akt zostało wytworzonych po 1945 r., po 15% przypada na akta z okresu zaborów i międzywojennego. Niewiele, w skali całego zasobu, akt zostało wytworzonych w okresie okupacji hitlerowskiej. Prawie połowa zasobu (49%) została wytworzona przez instytucje wymiaru sprawiedliwości (sądy różnych szczebli, notariuszy oraz prokuratury), 22% przez organy administracji ogólnej i samorządowej, 8% przypada na akta stanu cywilnego i metrykalne, po 5% administracji specjalnej i instytucji gospodarczych, a także na zbiory, kolekcje i spuścizny osób prywatnych. Pozostała dokumentacja została wytworzona przez spółdzielnie, instytucje finansowe i oświatowe, organizacje społeczne, kulturalne i polityczne oraz związki zawodowe. Pod względem rodzaju materiałów archiwaliach zdecydowana większość zasobu, bo 94%, to materiały aktowe.
Specyfiką kaliskiego Archiwum jest to, że działając na terenie dwóch byłych zaborów tj. pruskiego i rosyjskiego (granicą była rzeka Prosna), przechowuje akta wytworzone przez dwa różne systemy kancelaryjne, pisane w dwóch różnych językach (niemieckim i rosyjskim). Najlepiej widać to na przykładzie akt metrykalnych i stanu cywilnego. Akta metrykalne zostały wytworzone przez instytucje wyznaniowe (parafie), pełniące w zaborze rosyjskim także funkcje urzędów stanu cywilnego. Prowadzone były (od 1868 r.) po rosyjsku, pisane cyrylicą. Natomiast akta stanu cywilnego stanowią wytwór utworzonych w 1874 r. w państwie pruskim świeckich urzędów stanu cywilnego. Pisane były neogotykiem, po niemiecku.
Biblioteka Archiwum Państwowego w Kaliszu gromadzi publikacje z zakresu historii Polski, historii powszechnej, archiwistyki, encyklopedie ogólne i specjalistyczne, bibliografie (w tym regionalne), słowniki językowe i tematyczne, przewodniki po zasobach polskich i zagranicznych archiwów, a także różnorodne wydawnictwa informacyjne i źródłowe. Poważną pozycję w zasobie biblioteki stanowią monografie i inne opracowania o charakterze regionalnym. Biblioteka posiada również czasopisma (najstarsze z 1813 r.), z których dużą część stanowią współczesne czasopisma regionalne. Ponadto w Archiwum znajduje się liczny zbiór XIX i XX-wiecznych dzienników urzędowych. Czasopisma są ważnym uzupełnieniem źródeł archiwalnych w zakresie informacji gospodarczych, społecznych i kulturowych.
Najstarszy dokument w zasobie APK z 1527 r. dotyczący wytyczenia granic między Długą Wsią a Jarantowem.
APK, Akta miasta Stawiszyna, sygn. 250
Przywilej bractwa kramarskiego w Kaliszu z 1568 r. - najcenniejszy dokument w zasobie Archiwum.
APK, Akta miasta Kalisza, sygn. 4681
Jednymi z najcenniejszych materiałów kaliskiego Archiwum są księgi notarialne, z których najstarsze pochodzą z 1808 r.
Ze zbiorów Archiwum Państwowego w Kaliszu
W naszym zasobie posiadamy intercyzę przedmałżeńską Marii Wasiłowskiej i Jarosława Konopnickiego z 1864 r.
APK, Notariusz Niwiński Jan w Kaliszu, sygn. 18, s. 385
Wśród materiałów archiwalnych kaliskiego archiwum znajdziemy akt urodzenia Marii Dąbrowskiej, urodzonej 6 października 1889 r.
APK, Akta stanu cywilnego Parafii Rzymskokatolickiej Tykadłów, sygn. 66, akt urodzenia nr 14
W badaniach własnościowych w dawnym zaborze pruskim nieocenionym źródłem wiedzy są akta gruntowe.
Fot. G. Waliś
Najwięcej dokumentacji kartograficznej znajduje się w zespole Wojewódzkie Biuro Planowania Przestrzennego w Kaliszu.
Fot. G. Waliś
Fotografie z archiwum "Ziemi Kaliskiej" stanowią cenny materiał ikonograficzny do dziejów Wielkopolski południowej. Na ilustracji improwizowany koncert w dziale fortepianów Kaliskiej Fabryki Fortepianów i Pianin "Calisia" w Kaliszu laureata Konkursu Chopinowskiego Krzysztofa Jabłońskiego 28 kwietnia 1986 r.
APK, Dziennikarska Spółdzielnia Pracy "Ziemia Kaliska" w Kaliszu, zbiór negatywów
Jeden z pierwszych dokumentów elektronicznych w zasobie: fotografia cyfrowa z ewakuacji zarażonych Covid-19 z Centrum Opieki Długoterminowej "Salus" w Kalisz w dniu 23 kwietnia 2020 r.
APK, Archiwum Pandemii, sygn. 14
W 2022 r. rozpoczęliśmy prace polegające na zewidencjonowaniu całego zasobu bibliotecznego w systemie KOHA.
Ze zbiorów Archiwum Państwowego w Kaliszu
