Konferencja, zorganizowana w ramach obchodów Dnia Archiwisty oraz 100. rocznicy istnienia PKP, odbyła się w dniach 29-30 września 2026 r. w Zespole Szkół Budowlano-Energetycznych w Ostrowie Wielkopolskim. Została uroczyście otwarta przez gospodarzy: dyrektora Archiwum Państwowego w Kaliszu dr Annę Bestian-Zając i dyrektora Zespół Szkół Budowlano-Energetycznych w Ostrowie Wielkopolskim Rafała Paterka. Obrady odbyły się pod Patronatem Honorowym Wojewody Wielkopolskiego. Partnerami przedsięwzięcia były PKP S.A. i Kolejowa Izba Tradycji im. Marka Płóciennika w Ostrowie Wielkopolskim, patronat medialny pełniła TVP 3 Poznań i Radio "Centrum" Kalisz.
W charakterze gości pojawili się m. in. dyrektor kaliskiej delegatury Wielkopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Poznaniu Szymon Wdowczyk reprezentujący Wojewodę Wielkopolskiego, były starosta ostrowski i absolwent Technikum Kolejowego Włodzimierz Jędrzejak, dyrektor kaliskiej delegatury Kuratorium Oświaty w Poznaniu Anna Piotrowska, dyrektor Ośrodka Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli w Kaliszu Grażyna Stępniewska, emerytowana wicedyrektor Technikum Kolejowego w Ostrowie Wlkp. Iwona Brzoza, ostrowski kolekcjoner Jerzy Sówka, darczyńcy kaliskiego Archiwum, emerytowani i czynni zawodowo pracownicy kolei oraz uczniowie szkoły.
W pierwszym dniu obrad wysłuchaliśmy 4 niezwykle ciekawych referatów:
- Jerzego Wojtczaka z Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Archiwaliów pt. "Połączenie kolejowe Kalisza i Ostrowa oraz rola dworca granicznego w Nowych Skalmierzycach na przełomie XIX i XX w."
- dr. Piotra Wiertelaka z ZSB-E w Ostrowie Wielkopolskim pt. "60 lat kształcenia zawodowego w Technikum Kolejowym w Ostrowie Wielkopolskim. Dzieje szkoły w zarysie (1945-2005)"
- Grzegorza Śniecińskiego z Towarzystwa Miłośników i Badaczy Ziemi Krotoszyńskiej pt. "Krotoszyński węzeł kolejowy po drugiej wojnie światowej"
- dr. hab. Jacka Emila Szczepańskiego z Archiwum Państwowego w Warszawie pt. "Charakterystyka źródeł do dziejów Kolei Warszawsko-Kaliskiej z zasobu Archiwum Państwowego w Warszawie.
Obrady były urozmaicone koncertem fortepianowym uczniów miejscowej szkoły. Goście zwiedzili szkołę kształcącą młodzież w klasach kolejowych - mieli okazję zobaczyć symulatory kierowania ruchem i symulator lokomotywy. Następnie udaliśmy się na pieszą wycieczkę do Kolejowej Izby Tradycji im. Marka Płóciennika w Ostrowie Wlkp. - po drodze podziwialiśmy dwa parowozy, o które troszczy się Klub Miłośników Kolei w Ostrowie Wielkopolskim. Pan Damian Duda oprowadził nas po Izbie, opowiadając wiele historii i anegdot z pracy ostrowskich kolejarzy. Ostatnim elementem wycieczki było zwiedzanie Zakładu Napraw Taboru PKP Cargotabor w Ostrowie Wlkp. pod opieką naczelnika tej jednostki Macieja Majchrzaka.
30 września 2026 r. wysłuchaliśmy łącznie aż 7 referatów:
- dr. Macieja Kowalczyka (Stowarzyszenie Pleszewska Kolej Trójszynowa) pt. "Od Krotoszyńskiej Kolei Dojazdowej do Pleszewskiej Kolei Lokalnej (1900-2026)"
- Damiana Dudy (Klub Miłośników Kolei w Ostrowie Wlkp.) pt. "Kolej wozi, kolej uczy, kolej leczy, kolej broni"
- dr Dominiki Płócienniczak (Muzeum Okręgowe Ziemi Kaliskiej w Kaliszu) pt. "Strategiczne znaczenie Warszawsko-Kaliskiej Kolei Żelaznej dla rozwoju i funkcjonowania guberni kaliskiej w latach 1903-1914"
- Marcina Galanta (Miejska Biblioteka Publiczna im. Adama Asnyka w Kaliszu) pt. "Wpływ uwarunkowań historycznych na obecny kształt połączeń kolejowych w Kaliszu i regionie"
- Roberta Matczaka (SKPL Infrastruktura i Linie Kolejowe Sp. z o.o. Kaliska Kolej Dojazdowa) pt. "Niezrealizowany projekt modernizacji Kalisko-Tureckiej Kolei Powiatowej"
- Rafała Paterka (Zespół Szkół Budowlano-Energetycznych w Ostrowie Wielkopolskim) pt. "Powrót do źródeł. Klasy o profilu kolejarskim w Zespole Szkół Budowlano-Energetycznych w Ostrowie Wlkp."
- Tomasza Dalinkiewicza (Archiwum Państwowe w Kaliszu) pt. "Źródła do historii kolei w zasobie Archiwum Państwowego w Kaliszu".
30 września konferencję uświetnił występ duetu saksofonistów przy akompaniamencie fortepianu - byli to uczniowie miejscowej szkoły.
Na zakończenie obrad dr Anna Bestian-Zając i Rafał Paterek podziękowali wszystkim partnerom, patronom honorowym i medialnym, gościom, prelegentom, a dyrektor APK dr Anna Bestian-Zając korzystając z okazji złożyła najserdeczniejsze życzenia i podziękowania obecnym na sali archiwistom z okazji ich święta. Dyrektor APK nadmieniła także, że w przyszłym roku Archiwum wyda publikację pokonferencyjną.
Konferencji towarzyszyło stoisko "Kolej na twoją historię" w ramach akcji "Pamięć Kolejowych Pokoleń w Archiwach Państwowych". Osoby chętne udzieliały wywiadów przed kamerą archiwistkom państwowym.
